TWA Parijs, 25-02-2008

Inleiding

De wet op autonomie voor universiteiten die in de zomer van 2007 door het Franse parlement werd aangenomen is nauwelijks door betrokken partijen verteerd of de ontwikkelingen razen al weer voort. Valérie Pécresse, Minister van Hoger Onderwijs en Onderzoek, kondigde op 7 februari aan dat de tachtig Franse universiteiten zich kandidaat kunnen stellen om één van de tien labels ‘campus d’excellence’ (topcampus) te bemachtigen.

Ook andere concrete gevolgen van de autonomiewet worden zichtbaar: bedrijven kunnen nu immers minstens een zetel bekleden in de raad van toezicht van een universiteit. De eerste bedrijven hebben reeds van deze mogelijkheid gebruik gemaakt.

Hoofdartikel

Campus d’excellence

Het label ‘campus d’excellence’ wordt deze zomer aan tien Franse universiteiten of groepen van universiteiten toegekend op basis van vier criteria: de wetenschappelijke en pedagogische ambities van de universiteiten, hun internationale niveau, hun wil om te werken aan de renovatie en het onderhoud van het onroerend goed en aan de sfeer op de campus en tenslotte het structurerende karakter van de campus ten aanzien van de regio.

Het idee van de tien topcampussen werd al eerder door Valérie Pécresse aangekondigd. Ook maakte het deel uit van de belangrijkste voorstellen in het omstreden rapport Attali dat op verzoek van President Sarkozy werd opgesteld en onlangs bekend werd gemaakt. Het betrof niet minder dan 316 voorstellen om de groei in de Franse economie terug te krijgen. In de aanbeveling van Jacques Attali over de tien universiteitscampussen stond eveneens vermeld dat tachtig  procent van de financiering van private afkomst diende te zijn, een revolutie voor de Franse universitaire wereld.

Nicolas Sarkozy heeft bevestigd dat de financiering van dit topcampussenproject uit de verkoop van EDF-aandelen door de Franse overheid zou komen. Of deze 3,7 miljard euro voldoende zal zijn voor de tien topcampussen, is niet geheel duidelijk.

Eind juli 2008 wordt bekend gemaakt welke universiteiten geselecteerd zijn. Het zal een heftige strijd worden want het gaat om een unieke kans voor de Franse universiteiten om hun imago te verbeteren en zich internationaal te profileren, hetgeen nu vaak een probleem is voor de Franse instellingen voor hoger onderwijs. Als voorbeelden noemde minister Pécresse: de excellente reputatie van de universiteit van Grenoble, die dankzij de tramlijn over zijn campus zeer goed bereikbaar is, de universiteit van Saclay, ten zuiden van Parijs, omringd door prestigieuze onderzoeksinstituten, of de faculteit menswetenschappen van Aubervillliers ten noorden van Parijs. Verder noemde ze Straatsburg waar de verschillende universiteiten samengaan tot één instelling. Tenslotte bracht ze de pôles de recherche et d’enseignement (PRES) ter sprake waarbinnen universiteiten en grandes écoles samenwerken. Ook deze worden als interessante projecten beschouwd aangezien de Franse grandes écoles ook te lijden hebben onder weinig internationale zichtbaarheid. Maar alles is nog open, zoals de minister benadrukte.

Bedrijven zetelen in raad van toezicht

Veolia, L’Oréal en Michelin. De eerste bedrijven hebben inmiddels gebruik gemaakt van de uitnodiging die hun door universiteiten is gedaan om zitting te hebben in de raad van toezicht, een nieuwe mogelijkheid sinds de wet op autonomie voor universiteiten van de zomer van 2007.

Een drietal universiteiten (Marne-la Vallée, Paris V Descartes en Clermont-Ferrand 1) werkt samen met bedrijven als Michelin, Limagrain, Banques Populaires, La Poste, L’Oréal en Sanofi Aventis.

De bedrijven kunnen onder meer hun visie geven op de aanpassing van het onderwijsaanbod, maar ook over carrièremogelijkheden. Jacques Fournet van het farmaceutisch bedrijf Théa geeft als voorbeeld: ‘We zien dat er een tekort is aan farmaceutisch juristen, dus hebben we een opleiding in die richting voorgesteld aan de universiteit’.

Veolia werkte al voor de wet op autonomie nauw samen met de Universiteit van Marne la Vallée via de cofinanciering van de masteropleiding stedenbouw. Michelin, dat gezien zijn hoofdkantoor in Clermont Ferrand al met de universiteit van deze stad samenwerkt, opent de deuren van zijn onderzoekscentra en heeft deelgenomen aan de herprogrammering van een masteropleiding economic intelligence.

Er bestaat echter nog een zekere terughoudendheid onder met name studenten en onderwijsgevenden met betrekking tot de integriteit van de deelnemende bedrijven. Geld is niet het enige wat telt, bevestigen de betrokkenen, maar de oprichting van gezamenlijk gefinancierde onderzoeksstichtingen staat wel centraal in de onderhandelingen tussen bedrijven en universiteiten. De bedrijven tonen zich zeer geïnteresseerd in deze stichtingen naar het model van de Amerikaanse science foundations.

Bronnen:

Les entreprises sont entrées aux conseils des universités, Le Figaro, 11 februari 2008

Valérie Pécresse lance la sélection des dix campus d’excellence